woensdag 6 januari 2010

Tijdschriften

Het is niet de bedoeling hier een overzicht uit te bouwen van publieksbladen. Geïnteresseerden in deze materie kunnen verder grasduinen in de Canon van de Tijdschriften, een recente uitgave die tevens op het web te raadplegen is en die een goed historisch overzicht in vijftig vensters biedt van de situatie in Nederland.

Een overzicht van de publieksbladen die in de handel zijn in België kan je aantreffen in de lijst van de verkochte tijdschriften van het Centrum voor Informatie over de Media (CIM).

Op Wikipedia tref je eveneens twee lijsten aan met de bespreking van titels van tijdschriften in Nederland en België.
In de Belezen Kater behandel ik niet enkel de in de handel verkrijgbare publieksbladen, maar tijdschriften in de ruimere zin van het woord.

Voor een algemeen overzicht is het lemma tijdschrift in wikipedia een goed begin en waarvan ik de indeling hieronder overneem en uitbreid.

Historici en documentalisten kunnen voordeel hebben wanneer zij een copie van het boek: Bronnen voor de Studie van het hedendaagse België. - 19de en 20ste eeuw bij de hand hebben.
Dit boek biedt een overzicht van de verscheidenheid aan tijdschriften, periodieken en publicaties die door Belgische openbare en private instellingen werden geproduceerd.
Van den Eeckhout, Patricia, Van Themsche, Guy, Bronnen voor de Studie van het hedendaagse België, VUBPress, Brussel, 2005.

Naast de publieksbladen die in de dagblad- en tijdschriftenhandel aan het ruime publiek aangeboden worden, bestaat er nog een verscheidenheid aan tijdschriften die uitgegeven worden door de overheid of door particuliere organisaties. Denk bvb. aan de ledenbladen van de syndicaten of mutualiteiten of zelfs van lokale vrijetijdsverenigingen zoals heemkundige kringen of postzegelclubs.

Volgens de indeling van Wikipedia kunnen we een viertal grote categorieën onderscheiden waarin we tijdschriften kunnen onderbrengen, nl. publieksbladen, bedrijfsbladen, vakbladen en wetenschappelijke tijdschriften. Zelf kom ik tot een zevental grote categorieën.

Publieksbladen; hierin kan nog een onderscheid gemaakt worden tussen

Algemene Publieksbladen:
- Nieuwsmagazines en opiniebladen: Bvb. Knack, Humo, Elsevier, P-magazine
- Damesbladen: Bvb. Flair, Libelle, Margriet
- Televiegidsen: Bvb. Humo, Tévé Blad, Primo
- Roddelbladen: Als grondlegger van het genre in de lage landen wordt Henk Van der Meijden genoemd die dit soort van berichtgeving lanceerde in een rubriek in het dagblad De Telegraaf.
Bvb. Privé, Story, Dag Allemaal

Specifieke Publieksbladen:
Deze richten zich tot een specifieke doelgroep of interessegebied
Bvb. Donald Duck, Autowereld, Kijk

Vakbladen
Deze richten zich tot de beoefenaars van een specifiek beroep en gaan doorgaans uit van hun vakorganisaties.
Bvb. Klasse voor Leraren, SABAM Magazine, Tijdschrift voor Aannemingsrecht

Bedrijfsbladen
Deze worden uitgegeven door een bedrijf en ter beschikking gesteld aan het personeel en/of clienteel. Bvb. Energiek, Contact, De Leeuw

Ledenbladen
Deze worden verzonden aan leden of donateurs van een organisatie.
Bvb. Kontakt, OKV, ZO

Wetenschappelijke en Academische Tijdschriften
Dit zijn tijdschriften waarin wetenschappelijke bevindingen worden gepubliceerd door wetenschappers en onderzoekers in verschillende disciplines en die vaak verbonden zijn aan universiteiten en instituten.
Ook hier kan een onderscheid gemaakt worden tussen Algemene en Specifieke Tijdschriften.
Voorbeelden van titels die ruimer verspreid zijn en ook bij het grotere publiek bekend zijn, zijn bvb. Scientific American, National Geographic, Nature, Science en The Lancet. In het nederlands taalgebied mogen de gevolgde jaargangen van Natuur en Techniek en EOS Magazine als dusdanig worden aangemerkt.
Voor wat de specifieke tijdschriften betreft en vanuit mijn eigen achtergronden dien ik dan natuurlijk te spreken over de juridische tijdschriften die als invalshoek de rechtswetenschappen hebben. zie hieromtrent; Afkortingenlijst Juridische Tijdschriften

Politieke Tijdschriften
Dit zijn ledenbladen van partijen, politieke bewegingen, drukkingsgroepen edm. alsook periodieken van de daaraan verbonden studiediensten.
Bvb. Crisp, Cepess, Ampersand, De Nieuwe Maand, Vlaanderen Morgen, Secessie, De Nar, AhA!

Literaire Tijdschriften
Deze kunnen zowel kleinschalig lokaal, als landelijk worden uitgegeven.
zie: Website CeLT

Tot slot merken we op dat ook overheidsorganen uitgevers kunnen zijn van periodieken. In dit geval is er geen sprake van een vrije en ongebonden pers, maar maakt de uitgave deel uit van de publieke opdracht van de dienst.
---------------------------------
Memo: Tijdschriften,
door Eric Verdonck.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen